Άρθρα

ΔΡΑΠΑΝΟΣ

ΔΡΑΠΑΝΟ(Σ)

Ο Δράπανος βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο του Αποκόρωνα, σε υψόμετρο 305 μέτρων. Το χωριό απλώνεται στα νότια του τραπεζοειδούς ορεινού όγκου που ονομάζεται Δραπανοκεφάλα και έχει θέα τόσο προς τον Κόλπο της Σούδας (βορειοδυτικά) όσο και προς τον Κόλπο του Αλμυρού (ανατολικά). Η ονομασία του χωριού πιθανότατα οφείλεται στο παρακείμενο ακρωτήριο Δράπανο ή Δρέπανο, το οποίο ονομάστηκε έτσι επειδή η απόληξή του μοιάζει με δρεπάνι. Σύμφωνα με μια άλλη θεωρία, Δράπανο (Drapano) ήταν το όνομα του πρώτου οικιστή του χωριού, επώνυμο που αναφέρεται στο Δουκικό Αρχείο του Χάνδακα (Archivio Ducale di Candia) το 1378. Το χωριό δεν αναφέρεται σε έγγραφα και απογραφές της Βενετοκρατίας, αλλά αναφέρεται πρώτη φορά στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 ως Drapanos, οπότε και είχε 300 χριστιανικές και 25 μουσουλμανικές οικογένειες.

Αντιλαμβανόμενοι τη στρατηγική σημασία της Δραπανοκεφάλας για τον Κόλπο της Σούδας, μετά τη Μάχη της Κρήτης (Μάιος 1941) οι Γερμανοί σχεδίασαν και έχτισαν με αγγαρείες των ντόπιων πολυβολεία, οχυρώσεις και υπόγεια καταφύγια στην περιοχή, ενώ εγκατέστησαν τελεφερίκ που συνέδεε την είσοδο του υπόγειου στρατηγείου τους στο Κόκκινο Χωριό με την κορυφή της Δραπανοκεφάλας, σε υψόμετρο 527 μέτρων. Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες, από τα πολυβολεία αυτά χτυπήθηκαν τον Νοέμβριο του 1944 οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ στην Παναγιά Κεραμειών (20 χλμ μακριά), καθώς και η καμπάνα της εκκλησίας της Ευαγγελίστριας στον Φρε (10 χλμ μακριά). Μετά τον πόλεμο πολλές από αυτές τις εγκαταστάσεις καταστράφηκαν, είτε από τη φθορά του χρόνου είτε σκόπιμα.

Σήμερα ο Δράπανος είναι γνωστός κυρίως για τα παλιά σπίτια, την εντυπωσιακή θέα και τις ταβέρνες του, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το χωριό έχει προκαλέσει η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Βιωσιμότητας, η οποία εδρεύει από το 2012 σε ένα οικολογικό σπίτι και οργανώνει εκδηλώσεις και ξεναγήσεις οικολογικού χαρακτήρα. Από το Δράπανο ένα μονοπάτι οδηγεί μέσα από ένα μικρό φαράγγι στο ξωκλήσι του Άγιου Ιωάννη και στην ακτή Γορδέλι, η οποία βρίσκεται βόρεια του Ομπρόσγιαλου. Διοικητικά, ο Δράπανος αναφέρεται ως μέρος του Δήμου Βάμου το 1881 και το 1900, μέρος του αγροτικού Δήμου Κεφαλά το 1920 και της Κοινότητας Κεφαλά από το 1928 μέχρι το 1999, οπότε και ανασυστάθηκε ο Δήμος Βάμου. Από το 2010, ο Δράπανος είναι μέρος της Τοπικής Κοινότητας Κεφαλά της Δημοτικής Ενότητας Βάμου του Δήμου Αποκορώνου.

Επιμέλεια & σύνταξη κειμένων: Γιώργος Λιμαντζάκης